Ga naar de inhoud
Wetensa Technologie en wetenschap, onderbouwd maandag 16 november 2026
WetensaWetensa
Technologie & Wetenschap
Technologie & WetenschapBekijk rubriek

Sensoren op bussen en trams kunnen luchtmetingen representatiever maken

Een studie met Amsterdamse vervoers- en demografische data laat zien hoe mobiele sensoren het bereik van luchtkwaliteitsmetingen kunnen verbreden. Het model is nog geen live meetresultaat.

Gepubliceerd op 14 november 2026 2 min read
Delen f X ✉ in
Redactionele illustratie van openbaarvervoerroutes met mobiele luchtkwaliteitssensoren
Redactionele illustratie voor Wetensa.

Een beperkt aantal sensoren op bussen en trams kan luchtkwaliteitsmetingen over meer delen van de stedelijke bevolking verspreiden. Dat is de uitkomst van een modelstudie van onderzoekers van MIT, TU Delft en AMS Institute, gepubliceerd in het peer-reviewed tijdschrift Scientific Reports.

De onderzoekers combineerden GPS-gegevens van het openbaar vervoer met demografische gegevens voor vakken van 100 bij 100 meter in Amsterdam. Daarbij keken zij niet alleen naar geografische dekking, maar ook naar leeftijd, migratieachtergrond en woningwaarde in de gebieden waar voertuigen langsrijden.

Zes voertuigen, twee verschillende meetperiodes

Volgens TU Delft vertegenwoordigen zes strategisch gekozen voertuigen binnen 24 uur gebieden waar 17,6 procent van de Amsterdamse bevolking woont. Over een volledige week loopt dat in het model op tot 26,2 procent. De studie zoekt routes die niet alleen veel ruimte bestrijken, maar de demografische samenstelling van de stad beter benaderen.

Dat percentage vraagt om zorgvuldige interpretatie. Het gaat om mensen die binnen het toegepaste bereik van de mobiele meetroutes wonen. Het betekent niet dat de studie bij 17,6 procent van alle inwoners persoonlijke blootstelling heeft gemeten. Ook zegt het niets over een verbetering van de luchtkwaliteit zelf.

Mobiele en vaste sensoren hebben verschillende functies

Vaste meetstations leveren langdurige, gestandaardiseerde metingen op één locatie. Mobiele sensoren kunnen juist veel straten bereiken, maar meten iedere plaats korter en onder wisselende omstandigheden. De studie ondersteunt daarom vooral het idee van een aanvullend mobiel netwerk, niet het zonder meer vervangen van vaste stations.

De onderzoekers hebben ook een online hulpmiddel gemaakt waarmee steden routes en aantallen voertuigen kunnen simuleren. Zo’n optimalisatiemodel kan beleidsmakers helpen om blinde vlekken te vinden. De uitkomst blijft afhankelijk van de gebruikte vervoersdata, demografische indeling, sensorprestaties en gekozen definitie van bereik.

Vervolgmeting in Rotterdam

TU Delft meldde op 10 november dat sensoren worden geïnstalleerd op het openbaar vervoer in Rotterdam en dat resultaten ongeveer twee maanden later worden verwacht. Die vervolgmeting kan laten zien hoe het model zich verhoudt tot gegevens uit echte sensoren. Op het moment van publicatie zijn die Rotterdamse resultaten nog niet beschikbaar.

De betekenis voor Nederlandse steden zit daarom vooral in de meetstrategie: wie wordt door een netwerk gezien, welke buurten blijven buiten beeld en hoe combineer je mobiele data met het bestaande meetnet? Dat zijn andere vragen dan de uiteindelijke gezondheids- of beleidsconclusies.

Lees ook hoe Delftse onderzoekers verschillende technische lagen op één quantumchip proberen te combineren.

Bronnen

DE BRIEFING VAN WETENSA

Technologie en wetenschap, zonder ruis.

Een rustige selectie van belangrijke Nederlandse ontwikkelingen, met links naar de oorspronkelijke evidence. De inschrijving opent na de redactionele start.

Lees over de nieuwsbrief

We verzamelen nog geen e-mailadressen. Privacy

Wetensa

Rubrieken

Wetensa

App installeren

Voeg Wetensa toe aan je beginscherm voor een rustige leeservaring op volledig scherm.

Het nieuws blijft online en actueel. Dit schakelt offline lezen of pushmeldingen niet in.