Delftse onderzoekers bouwen aan schaalbare spin-qubits op één chip
Het zesjarige UniQ-project van TU Delft en QuTech brengt qubits, materialen en cryogene elektronica samen. De subsidie is een startpunt, geen bewijs van een werkende schaalbare quantumcomputer.
Vier onderzoekers van TU Delft en QuTech beginnen aan een zesjarig project om spin-qubits, halfgeleidermaterialen en besturingselektronica gezamenlijk te ontwikkelen. Het project heet UniQ en is geselecteerd voor een Synergy Grant van de Europese Onderzoeksraad (ERC).
De onderzoekers zijn Menno Veldhorst, Fabio Sebastiano, Lieven Vandersypen en Giordano Scappucci. Hun doel is niet alleen om meer qubits op een chip te plaatsen. UniQ moet onderzoeken of een grote reeks spin-qubits kan samenwerken met voorversterkers en elektronica die signalen op dezelfde chip verdeelt.
Waarom de bedrading een schaalprobleem wordt
Spin-qubits zijn klein en sluiten aan bij technieken uit de halfgeleiderindustrie. Dat maakt ze interessant voor opschaling. De ondersteunende apparatuur vormt echter een minstens zo grote uitdaging. Huidige experimenten gebruiken vaak meerdere elektrische verbindingen per qubit, tussen de extreem koude processor en apparatuur buiten de koelkast.
Als het aantal qubits groeit, nemen ook de bedrading, warmteontwikkeling en eisen aan de besturingssignalen toe. UniQ wil daarom delen van de elektronica dichter bij de qubits brengen. Dat vraagt om schakelingen die bij zeer lage temperaturen werken en weinig vermogen verbruiken.
Materialen, qubits en elektronica moeten samen ontworpen worden
Scappucci richt zich binnen het project op germaniumstructuren die zowel de qubits als de bijbehorende transistors moeten ondersteunen. Veldhorst onderzoekt aansturing met spanningspulsen en het verplaatsen van qubits binnen arrays. Sebastiano werkt aan cryogene elektronica, terwijl Vandersypen de integratie-experimenten leidt.
Die onderlinge afhankelijkheid is de kern van het project. Uniformere materialen kunnen de qubits voorspelbaarder maken. Dat kan de besturing vereenvoudigen, waardoor kleinere circuits mogelijk worden. De integratietests moeten vervolgens laten zien welke onderdelen elkaar versterken en waar nieuwe beperkingen ontstaan.
Wat de subsidie wel en niet betekent
De ERC selecteerde in de ronde van 2026 in totaal 48 onderzoeksteams uit 957 voorstellen. Samen ontvangen zij 500 miljoen euro. De ERC noemt een gemiddelde van 10,4 miljoen euro per geselecteerd project, maar dat gemiddelde is niet het vastgestelde bedrag voor UniQ. Het exacte projectbedrag is in de geraadpleegde projectinformatie niet vermeld.
De toekenning financiert onderzoek naar een geïntegreerde bouwsteen. Zij toont niet aan dat er al een fouttolerante quantumprocessor bestaat, dat de gekozen architectuur zal opschalen of dat een commercieel systeem beschikbaar komt. Het gaat om een onderzoeksprogramma waarin juist die onzekerheden worden getest.
Voor Nederland is de combinatie van quantumonderzoek en halfgeleidertechniek relevant: dezelfde ontwerpvragen raken materiaalkunde, chipproductie, cryogene elektronica en foutcorrectie. Meer verhalen over Nederlands onderzoek staan in Technologie & Wetenschap.
Bronnen
- TU Delft: Team wetenschap voor spin-qubits, 12 november 2026.
- European Research Council: Synergy Grants 2026, 12 november 2026.


